.::آخرالزمان::.

گاهي ممكن است چنين به نظر برسد كه دجال و سفياني يك نفر باشند مخصوصا اگر سختگيري سند را رعايت كنيم و جزئيات اوصاف را ناديده بگيريم.

آنچه از مجموع روايات بدست مي آيد آن است كه هردو عنوان گوياي فردي منحرف از اسلام است كه عامل ترويج فساد در جامعه اسلامي است و اين احتمال چندان دور هم نيست و مي توانيم اين احتمال را از اين جهت تاييد كنيمكه در كتب عامه اين خصوصيات در شخصي به نام دجال و در كتب شيعه در شخصي به نام سفياني جمع است.بنابراين امكان اين مساله هست كه هردو اسم مربوط به يك شحص باشد كه هر مذهبياز ديدگاه خاصي به او نگريسته است.

ولي اين احتمال نه با ظاهر روايات سازگار است نه دليلي داريم بر اين كه به صورت رمزي خواسته اند اين مطلب را بگويند زيرا هر يك سمبل و رمز يك حركت مخصوصي ميباشند.دجال سمبل حركت انحرافي از اسلام و بر اثر شهوات به سوي كفر رفتن است ولي سفياني سمبل شبهات و اضطرابهاي داخلي در جامعه اسلامي است واينها دو حركت مستقل مي باشند گرچه در برخي روايات نتيجه حركت آنها از نظر مخالفت با اسلام يكي مي شود.

و اما از جهت مخالفت با ظاهر روايات از دو نظر سازگار نيست:

اول:در صورتي كه سختگيري سند را رعايت كنيم و خصوصيات و ويژگي ها را كنار بگذاريم مسلم است كه اين دو اسم ظهور در دو نفر دارند گر چه خصوصيات آنها را ندانيم و اگر شخص واحدي بودند در اخبار و روايات به يك عبارت از او اسم برده مي شد.

دوم: اگر سختگيري سند را ناديده بگيريم و خصوصيات و ويژگي هاي وارده را قبول كنيم باز تفاوت و فرق بين اين دو نفر واضحتر و رو شنتر است.

مهمترين تفاوت بين آن دو به طوري كه در متن روايات آمده بود بدين قرار بود:

اولا: دجال داراي طول عمر بود ولي سفياني عمر درازي نداست.

ثانيا: دجال به نام فرزند صائد و سفياني به نام عثمان بن عنبسه خوانده مي شود.

ثالثا:سفياني از فرزندان ابو سفيان بود ولي دجال از اولاد او نبود.

رابعا:دجال ادعاي خدايي ميكند ولي سفياني چنين ادعايي ندارد.

خامسا:دجال كافر است ولي درباره سفياني عبارت صحيحي كه بر كفرش دلالت كند نداريم اگر نگوييم كه ظاهر عبارات دلالت بر مسلمان بودن او مي كند.

سادسا:دجال همه جا را مي گيرد و بر همه سرزمينها به جز مكه و مدينه حكومتش را گسترش مسي دهد و ظاهر اين عبارت مي فهماند كه حكومتش از سفياني گسترده تر است.

سابعا:دجال اعور(يك چشم)است ولي سفياني چشمانش سالم و صحيح است.

با در نظر گزفتن تفاوتهاي مذكور اگر بخواهيم عبارات مربوط به دجال و سفياني را رمزي بگيريم و آنهارا سمبل حركت انحرافي بدانيم اين تفاوتها گوياي دو حركت كاملا مستقل و جداي از هم است.

بر گرفته از كتاب "تاريخ غيبت كبري" نوشته:"سيد محمد صدر" ترجمه:"دكتر سيد حسن افتخار زاده"صص653-651